two girls doing school works

In verschillende boeken wordt aangegeven dat hoogsensitieve kinderen wijze uitspraken hebben en beschikken over een ruime woordenschat. Ze kunnen vaak goed communiceren 1. (Aron 2013).

Wanneer we willen weten welke oorzaak (gevoeligheid, gebeurtenis) ten grondslag ligt aan het gedrag en als we willen achterhalen wat het kind nodig heeft, kunnen we volgens de literatuur het best in gesprek gaan met ons hoogsensitief kind.

Een goede, liefdevolle communicatie, waarin kinderen zichzelf kunnen zijn en mogen uiten, is zeker voor hoogsensitieve kinderen heel erg belangrijk. Wees daarom bewust wat je zegt en uitstraalt met je houding, stem en woordkeuze. Bij een hoogsensitief kind komt ook de manier van communiceren extra heftig binnen.

Een goede communicatiemethode voor hoogsensitieve kinderen is de Gordonmethode. Deze methode gebruikt een open communicatiestijl, waarbij we spreken met liefdevolle vriendelijkheid op basis van wederzijds respect. In het boek van (bron: 2, 3) Gerarda van der Veen (2015) is te lezen dat deze communicatiemethode volgens haar goed aansluit bij hoogsensitieve kinderen.

Maar wat als hoogsensitieve kinderen niet kunnen terugvallen op hun vermogen om goed te kunnen communiceren, door spraak/taalproblemen? Terwijl zij juist heel veel behoefte hebben aan communicatie?

Feiten van spraak- en taalproblemen

Gemiddeld genomen heeft 6% van de kinderen volgens onderzoek (bron 4: Law et al 2003) een taalprobleem. Waarschijnlijk ligt het aantal hoger, omdat verschillende onderzoeken iets anders verstaan onder taalproblemen.

De meeste spraak/taalproblemen worden vroegtijdig gesignaleerd door bijvoorbeeld het consultatiebureau en de 4-5 jarige screeningen op basisscholen. Een spraak/taalprobleem wordt daarom ook vaak voor het 10de jaar ontdekt.

Voorbeelden van spraak/taal (communicatie) problemen:

  • Het moeilijk vinden om gestructureerd een verhaal te vertellen.
  • Het moeilijk vinden om op woorden te komen.
  • Het moeilijk vinden initiatieven te nemen in een gesprek of een gesprek gaande te houden.
  • Het moeilijk vinden om verschillende klanken uit te spreken.
  • Het moeilijk vinden om zinnen te maken.
  • Het moeilijk vinden opdrachten of instructies te onthouden en op te volgen.
  • Problemen met (beginnend) lezen en spellen.

Spraak/taalproblemen hebben negatieve gevolgen voor de sociaal-emotionele ontwikkeling, gedrag en schoolprestaties van het kind (Law et al 2003).

Vanuit mijn logopedische en HSP-coachingsvisie kunnen spraak/taalproblemen extra nadelige gevolgen hebben voor hoogsensitieve kinderen, omdat het stressniveau, waar hoogsensitieve kinderen zo gevoelig voor zijn, continu stijgt.

Communicatie is namelijk de basis van sociale activiteiten, meekomen op school, vriendjes enz. Hieronder volgt mijn zienswijze…

 Hoogsensitieve kinderen en spraak/taalproblemen

Door spraak/taalproblemen kunnen hoogsensitieve kinderen moeilijker hun emoties, analyses, reflecties verwoorden en worden daardoor minder voorzien in de voor hen belangrijke behoefte: communicatie.

Zoals al aangegeven hoogsensitieve kinderen hebben vaak wijze uitspraken en een hoge woordenschat, maar taal bestaat uit veel meer onderdelen dan alleen deze twee. Taal bestaat ook uit initiatieven nemen binnen gesprekken, een gesprek op gang houden, logisch een verhaal kunnen vertellen, woorden geven aan gevoelens en het onthouden en opvolgen van bijvoorbeeld opdrachten.

Wanneer er sprake is van overprikkeld gedrag, zal de leerkracht of ouder juist beroep doen op de communicatie. Op deze manier kan worden achterhaald wat er is gebeurd, welk gevoeligheid schuil gaat achter het gedrag, wat het kind nodig heeft om vervolgens samen tot een oplossing te komen.

In zo’n gesprek weet het hoogsensitief kind heel goed wat het nodig heeft. Hoe hij/zij heeft gehandeld, wat hij/zij voelt en wat er anders kan. Maar hij/zij kan deze innerlijke gedachtes niet goed verwoorden, wat kan leiden tot extra stress. Zeker omdat deze kinderen zo plichtsgetrouw en perfectionistisch zijn.

Hoogsensitieve kinderen kunnen zich telkens onbegrepen voelen en terecht komen in een cirkel van overprikkeling. (“Zie je wel ik kan het niet, ik doe het niet goed genoeg, ze begrijpen me niet, ik schaam me…ik wil niet opvallen, omdat ik iets niet onder woorden kan brengen…”)

Wees er van bewust dat alles wat wij uitzenden en uitstralen met onze houding, stem en woordkeuze bij een hoogsensitief kind extra hard binnenkomt.

De cirkel van overprikkeling 

Deze overprikkeling uit zich mogelijk in teruggetrokkenheid en in extreme gevallen misschien wel in het stoppen proberen te verwoorden wat kinderen uiteindelijk bedoelen.

De extraverten onder de hoogsensitieven zullen deze overprikkeling mogelijk uiten in boosheid en frustratie… Een langdurige overprikkeling ligt mogelijk op de loer, wanneer er niet wordt ingegrepen, met alle gevolgen van dien.

De logopedist

Wanneer er problemen zijn met de spraak/taalontwikkeling van uw kind, kan een logopedist helpen. Zij doet onderzoek, geeft tips en adviezen en helpt spraak/taalontwikkeling te verbeteren.

Omdat hoogsensitieve kinderen een andere aanpak nodig hebben, dan niet gevoelige kinderen, vind ik het als logopedist belangrijk te weten of een kind hoogsensitief is. Daarom heb ik als logopedist al vanaf 2015 bijscholing gevolgd in hoogsensitiviteit en prikkelverwerking.

(H)erkenning

Door (h)erkenning zullen hoogsensitieve kinderen zich veiliger voelen wanneer er op een juiste manier wordt gecommuniceerd. Dit leidt tot minder overprikkeling.

Uiteindelijk heeft dit ook positieve invloed op de logopedische behandeling, school(prestaties), spelen met vriendjes en de gezinssituatie. Een goede samenwerking tussen ouders, school en therapeut is daarom erg belangrijk.

Bronnen:

  1. Aron. E. (2013) Het hoogsensitieve kind, uitgever Lev.
  2. Van Veen, G. (2015) Hooggevoeligheid in de klas, 248Media
  3. Gorden. T, (2010) Gordon methode-Luisteren naar kinderen, Kosmos
  4. Law et al. (2003) Spraak- en taaltherapie-interventies voor kinderen met primaire spraak- en taalvertraging of stoornis.

Written by 

Getrouwd en moeder van twee zonen. Houdt van tuinieren, dieren en natuur. Ervaringsdeskundige en therapeut hoogsensitieve volwassenen en kinderen. Werkzaam als logopedist, coach en SI-therapeut Ademklank.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.